Malatyanın osmanlı idaresine geçmesi

Dulkadiroğullarının Ortadan KALDIRILMASI VE MALATYANIN OSMANLI İDARESİNE GEÇMESİ (1516)

Çaldıran zaferini müteakip Amasya’ya dönen Yavuz Sultan Selim 1514′te Dulkadiroğlu Beyliği­ni ortadan kaldırmaya karar verdi. Memlükler­den Alaadüdcvle Bozkurt’un azledilerek yerine Şahsuvar oğlu Ali Bev’in getirilmesini istedi.

Iran şahına Çaldıran’da büyük bir dar’be vur­mak suretiyle Kafkasya’ya açılmış, Doğu Anado­lu’da etkin hale gelmiş ve güneye, Suriye bölgesi-ne de inmek için fırsat kollayan Yavuz Sultan Selim bu teklif karşısında hiç olmazsa Dulkadiro-ğıılları illerinde kısmen soz sahihi olmayı sürdür­mek için bazı karşı teklifler’ getiren Mısır Sul­tam Kansu Gavrinin çabaları sonuç vermedi.

Yavuz Sultan Selim’in Kemah’j alıp Sivas:a geldiği sırada Hasan paşanın yerine Rumeli Bey­lerbeyliği’ne tayin ettiği Hadım Sinan Paş|a’yı 40 bin kişilik bir kuvvetle Dulkadıroğulları memle­ketlerinin zaptı için ileri gönderdi. Sinan Paşa ‘nın Dülkadir topraklarına girdiğini öğrenen Alaüd-devle Bozkurt Bey, Osmanlı ordusunu 13 Haziran 1516 yılında Göksu-Andırın arasındaki Ördekli mevkiinde karşıladı. Turadağı Savaşı olarak ta­rihe geçen bu savaşı kaybeden Alaeddüdevle, Nur-hak (Turna) dağlarına kaçtıysa da yakalanarak öldürüldü ve bası, bağlı olduğu Memluk sultanına gönderildi. Alaüddevlc Bozkurt Beyin Osmanlılar ta­rafından öldürülmesi üzerine daha önce kendisine Dulkadiroğhı topraklrı vaad edilen Şehsuvar oğ­lu Ahmet Bey, beyliğin başına getirildi.bu sırada İran üzerine sefer yapılacağı söyle­nerek Ordu, Sinan Paşa komutasında harekete geçerken, vezire özellikle Diyarbakır hududunda kendilerini beklemesi Sultan Selim tarafından emredilmişti. Kayseri’de toplanan birlikleri de yanına alarak Elbistan üzerinden Malatya’ya 28 Temmuz 1516′da ulaşan Osmanlı ordusu. Mem,-luklu hududunu oluşturan Sultansuyunun Toh-ma’ya döküldüğü mevkide Akçadağ” yöresinde ko­naklamıştır. Sinan Paşa, şimdilik şehri işgal etmemiş, beklemiştir. Malatya’nın Memluk valisi Mamay Bey’e haber gönderip askerlerin Fırat nehri üzerinde köprü kurarak geçmelerine izin ve­rilmesini istedi. Paşanın bu isteği Malatya valisi tarafından reddedildi. Zira Şah İsmail. Memluk Sultanı Kansu Gavri’den Osmanlı ordusunun ken­di topraklarına girmesine mani olmasını istemiş­tir.

Osmanlı ordusu İran topraklarına geçmek için sözde bo şekilde bir strateji izlerken Memluk Sul­tanı Osmanlı padişahının bu yanıltma stratejisini tahmin etmiş olmalı ki o da elli bin kişilik bir or­dunun basında süratle Suriye’ye yürümüştür. İki hükümdar arasında sounuçsuz kalacak olan mek­tup teatisi yaşanırken Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim de Malatya’ya ulaşmıştı Memluk ordusu daha önce Malatya Kalesi’ni bırakıp çekil­dikleri için zaten savun maşız durumda olan şehre osmanlı ordusu zorlanmadan girmiştir.

Yatvuz Sultan Selim 30 Temmuz 1516 yılında Tohma Çayı kenarında kurulmuş olan çadırında harp meclisini toplamıştır. Tohma Çayı Kararı adı da verilen bu toplantıda Ösmanlı padişahı, islam dünyasını birleştirecek ulan tarihi kararını kesinleştirmiştir. Bu karar gereği Yavuz, 5 Ağustos 1516 günü ordusuyla Malatya’dan ayrılıp Mısır ezerine sefere çıktı .

1514 Iran Sefcrin ve 1516-1517 Mısır seferleri sonucunda Malatya artık devlelter arası çatışma­lara ncden olacak bir sınır şehri orlmaktan çıkmış, Osmanlı Devletinin genişleyen coğrafyasında sınrdan çok içerilerde kalan bir şehir haline gelmiştir.

Malatya 1521 yılında Maraş, Malatya, Antep, Zıjlkadviye ve Su mey sat (Samsat) sancaklarını içine alan beylerbeyilik haline getirilmiştir.

Kaynak: Malatya siyasi tarihi Osman Tuğrulca nın kitabından.